Gezond zijn en blijven

Gezond eten, genoeg bewegen, ontspannen, niet teveel stress. Iedereen weet wel dat dit goed is voor je gezondheid, maar waarom is dat eigenlijk goed voor je en wat betekent dat, gezond zijn?

Gezondheid is een breed begrip. Eigenlijk betekent het vooral: je lichamelijk en geestelijk goed voelen. Voor de een is de manier om zich goed te voelen anders dan voor de andere, maar over het algemeen geldt voor iedereen dat er een aantal dingen zijn die je kunt doen om je goed te voelen en gezond te blijven. In dit artikel geven we advies, informatie en tips die jou hierbij kunnen helpen.

 Lekker en gezond eten

Het voedsel dat wij dagelijks binnenkrijgen speelt een belangrijke rol in het gezond zijn en blijven. Het is het beste om regelmatig en gevarieerd te eten. Een goed begin van de dag begint met een ontbijt. Je lichaam heeft namelijk energie nodig om de dag te starten. Als je ’s ochtends moeite hebt met het eten van een stevig ontbijt kun je natuurlijk ook wat fruit of een drinkontbijt nemen. Het is belangrijk om elke dag een aantal sneetjes (het liefst bruin) brood te eten en voldoende fruit (2 a 3 stuks), groente en melkproducten als melk, yoghurt en kaas te eten. Ook is het goed om regelmatig peulvruchten (bijvoorbeeld bonen en noten) te eten. In vlees zitten ook veel goede stoffen, maar teveel vlees is minder gezond, omdat er ook minder goede dingen in zitten en omdat het zwaar verteerbaar voedsel is. Als je gevarieerd eet krijg je voldoende vitamine en andere bouwstoffen binnen. Hierdoor heb je meer weerstand tegen ziekten en voel je jezelf geestelijk en lichamelijk fitter Natuurlijk hoeft het niet direct slecht te zijn als je een dagje alleen maar junkfood en chocolade eet. Als je geniet van iets lekkers is dat namelijk ook goed voor je gezondheid. Maar voor alle vette en zoete dingen geldt; neem het met mate. Als je overgewicht krijgt kan dit namelijk een slechte invloed hebben op je gezondheid. Bovendien ga je op een gegeven moment teveel voedingsstoffen missen als je te vaak patat of andere vette dingen eet. Gezond eten betekent ook zeker niet, dat je niet lekker kunt eten. Vaak is het een kwestie van oefenen met recepten en weten wat voor ingrediënten je moet hebben. Kijk bijvoorbeeld eens naar de recepten in deze gids.
Als er omstandigheden zijn waardoor je te weinig voedingsstoffen binnenkrijgt, zoals bij intensieve sport of ziekte, kun je overwegen om een voedingssupplement te gaan nemen. Je kunt bijvoorbeeld een multivitamine kopen bij de drogist of apotheek.

Om te weten waar je op moet letten heeft het voedingscentrum 10 spelregels opgesteld:

Eet gevarieerd.
Let op vet.
Eet voldoende brood en aardappelen.
Eet volop groente en fruit.
Blijf op gewicht en probeer regelmatig te bewegen.
Wees zuinig met zout.
Drink veel water op een dag (minimaal 1,5 liter)
Eet regelmatig en niet de hele dag door.
Ga hygiënisch en veilig met je voedsel om (laat bijvoorbeeld vleeswaren niet lang buiten de koelkast).
Weet wat je eet! (lees de verpakkingen van producten zodat je weet wat er in zit, hoe lang je de producten kunt bewaren etc. )
Te dik of te dun

De meeste mensen zijn kritisch over hun eigen lichaam en doen moeite om er goed uit te zien.
Daar is op zich niets mis mee, maar sommige mensen ontwikkelen een negatief zelfbeeld en vinden zichzelf bijvoorbeeld veel te dik. Dit kan doorslaan in extreem lijnen en in een niet realistisch beeld van jezelf hebben. Je vind jezelf dan veel te dik, terwijl je heel dun bent. Dit noem je anorexia nervosa. Dit is een ernsige ziekte die jaren kan duren. Uiteindelijk raakt je lichaam helemaal uitgeput.
Een andere eetstoornis is boulimia nervosa. Hierbij heb je een enorme drang om te eten en kun je de controle over je eetgedrag helemaal kwijtraken. Het komt dan regelmatig voor dat je je helemaal volpropt. Uit angst om dik te worden, braak je het voedsel na de eetbui uit, of neem je laxeermiddelen. Deze middelen om van het eten af te komen kunnen uiteindelijk erg schadelijk voor je lichaam zijn.
Bij binge eating disorder heb je ook last van enorme vreetbuien, maar braak je het niet uit of gebruik je andere middelen om van het eten af te komen. Hierdoor lijden mensen met deze ziekte vaak aan overgewicht.
Voor meer informatie over eetstoornissen kun je kijken op: www.eetstoornis.org/start.php

Bewegen

Iedereen kent het wel: bewegen is goed voor hart en bloedvaten; bewegen houd je jong; door bewegen voel je jezelf gelukkiger.
Bewegen is inderdaad goed voor je. Je hele lichaam heeft er baat bij. Je hart en bloedvaten blijven beter in conditie en je botten blijven sterker. Je slaapt beter, je gewicht blijft op peil en je ademhaling wordt dieper en regelmatiger. Ook is je weerstand hoger en voel je jezelf fitter. Bewegen heeft ook een goede invloed op je geest. Dit komt omdat bewegen een ontspannende werking heeft en omdat er tijdens het bewegen een stof in je hersenen vrij komt waardoor je een gelukkig of blij gevoel krijgt. Je kunt je lichaam en geest zien als één. Als je je lichamelijk goed voelt, voel je geestelijk meestal ook goed en andersom.
Maar wat houdt dat nou in, bewegen? Je kunt natuurlijk gaan sporten op een sportschool bij jouw in de buurt. Er zijn tegenwoordig heel veel mogelijkheden op de sportschool. Je kunt bijvoorbeeld gaan fitnessen of aerobicen, maar ook een vecht of verdedigingssport als Ninjutsu of kickboxen gaan doen. Kijk voor meer informatie over sportscholen bij jou in de buurt eens op www.senr.rotterdam.nl.
Natuurlijk zijn er ook andere mogelijkheden om te bewegen. Pak bijvoorbeeld wat vaker de fiets of ga lopen. Een wandeling van een half uur per dag is al voldoende om je gezondheid en conditie te verbeteren. Ook kun je gaan sporten zonder dat dit geld kost. Ga lekker voetballen met je vrienden of ga zwemmen, skaten of hardlopen. En je denkt misschien niet direct aan sporten bij een middagje shoppen en door de stad lopen, maar ook dat is bewegen. En wat dacht je van een avondje dansen?
In het begin is het misschien moeilijk om jezelf te motiveren om te gaan bewegen, maar je zult merken dat je jezelf er na een tijdje beter en fitter door gaat voelen en dan wordt het vanzelf leuker. Ook is het belangrijk om iets te doen wat je leuk vindt. Blijf jezelf niet kwellen door steeds maar weer te gaan hardlopen, terwijl je er echt niets aan vindt. Probeer verschillende dingen uit totdat je iets hebt gevonden dat bij je past.

Lekker in je vel zitten

Om lekker in je vel te zitten kun je een aantal dingen doen (of laten). Probeer stress te vermijden. We hebben allemaal weleens een dag waarop alles tegen lijkt te zitten of waarop iedereen wat van je wil. Je mist ’s ochtends de tram, komt te laat op school, je krijgt een slecht cijfer voor een tentamen, weer thuis wil je moeder van alles van je en ’s avonds begint je vriend(in) ook nog te zeuren, omdat je zo chagerijnig bent. Aan het eind van zo’n dag kun je behoorlijk opgefokt  zijn en het even niet meer zien zitten. Op zich is zo’n stressdagje niet  erg. En een bepaalde mate van stress kan zelfs noodzakelijk zijn. Denk bijvoorbeeld aan de zenuwen en stress voor een tentamen, hierdoor ben je beter geconcentreerd en daardoor beter in staat het tentamen te maken. Het wordt pas erg als de stress zo hoog is dat je het tentamen niet meer kan maken of als je gedurende een langere tijd teveel stress hebt. Je bloeddruk kan omgaan gaan, je hart wordt opgejaagd en je gaat je minder goed voelen. Op de lange termijn kan dit schadelijk zijn voor je gezondheid en kun je er depressief van worden.
We hebben het er net al even over gehad dat je lichaam en geest samen werken en invloed hebben op elkaar. Als de één niet goed werkt zal de ander waarschijnlijk ook minder goed gaan werken.
Er zijn verschillende manieren om je lichaam en geest in balans te houden en om je gelukkiger te voelen. Bewegen en voeding zijn al besproken, maar daarnaast is het ook belangrijk om regelmatig te ontspannen en leuke dingen te doen. Ontspannen kan op vele manieren. Je kunt bijvoorbeeld op yoga of pilates gaan bij een sportschool. Hierbij doe je allerlei work-outs die gericht zijn op ontspanning. Je kunt zelf ook thuis ontspanningsoefeningen doen. Neem even rustig de tijd voor jezelf en ga lekker zitten of liggen. Als je het prettig vindt kun je een rustige en mooie muziek opzetten. Probeer even nergens aan te denken. 

Ontspanningsoefening

Je hebt geen afleiding om je heen, zoals muziek of televisiegeluiden en probeert aan niets anders te denken dan alleen maar je ademhaling. Je kunt hierbij je ogen sluiten. Luister alleen maar naar je ademhaling. Doe dit ongeveer 10 minuten. Als je hiermee klaar bent zul je merken dat je meer ontspannen bent door even tijd voor jezelf te hebben. En dat kost je maar 10 minuutjes per dag!

Door ontspanningsoefeningen zul je jezelf beter kunnen concentreren, beter tegen stress kunnen en je lichaam en geest zijn beter in balans waardoor je beter functioneert.

Wil je meer oefeningen doen of vind je het leuk om meer te weten over ontspannen? Kijk dan eens op www.thebecompany.nl/oefeningen.htm

Leuke dingen doen

Het is belangrijk om een evenwicht in je leven te hebben tussen school/werk, huishoudelijke verplichtingen/familie en vrienden/hobby’s. Natuurlijk is het goed als je je best doet op school of op je werk. Ook is er niets mis mee als je jouw moeder helpt met boodschappen en je jouw eigen kamer of huis netjes en schoon houdt. Maar als er nauwelijks tijd over blijft om leuke dingen te doen waardoor je kunt ontspannen, wordt je gestresst en op de lange termijn kun je daar ook behoorlijk ongelukkig van worden. Zorg dat je altijd tijd over houdt om leuke dingen te gaan doen. Een middagje shoppen, lekker dansen, tijd maken voor je hobby of gewoon een filmpje kijken op de bank. Kijk voor tips over leuke dingen eens op:
www.leukedingendoen.eigenstart.nl of op pubers.startbewijs.nl

Tips om stress te vermijden:

Plan de dingen die je moet doen en denk vooruit
Krop je emoties niet op: spreek ze uit of schrijf ze op
Denk positief
Maak je niet druk over kleine dingen
Stel belangrijke dingen niet (te lang) uit
Los problemen op, vraag anderen om hulp
En doe leuke dingen!!!

Signalen van ongezonde stress kunnen zijn:

Sneller boos of ontevreden
Sneller onzeker zijn
Negatieve gedachten, piekeren
Sneller wisselen van emoties
Opvliegend en opgefokt zijn
Meer zweten
Snellere of onregelmatige ademhaling
Hoofdpijn
Verkrampte spieren
Concentratieproblemen
Vergeetachtiger zijn
Meer fouten maken
Meer roken en drinken

Nog meer tips om gezond te blijven:

Drink niet teveel alcohol
Rook liever niet
Luister naar je lichaam en onderneem actie als je vermoed dat er dingen zijn die een slechte invloed hebben op je gezondheid.

 

Artikelen opgeslagen onder: Gezondheid woensdag, 16 april 2008